Ekologia Recykling

Rodzaje plastiku – który jest najbezpieczniejszy i najlepszy do recyklingu?

Listopad 1, 2018

Zazwyczaj piszę o tym jak unikać plastiku- jednak wiem i rozumiem, że czasem ciężko z niego zrezygnować. Nie wszystkie produkty można kupić w papierze, szkle lub luzem. Dlatego, tak ważne jest rozpoznawanie oznaczeń na opakowaniach z tworzyw sztucznych. Jaki plastik jest bezpieczny dla zdrowia, a który najlepiej nadaje się do recyklingu?

Każde opakowanie z tworzywa sztucznego musi posiadać oznaczenie. Zazwyczaj znajduje się ono na spodzie produktu. Niestety nie zawsze jest dobrze widoczne – czasem trzeba spojrzeć pod światło (oznaczenie jest wytłoczone w masie i może być niezbyt dokładnie odbite). Najczęstszym stosowanym symbolem jest trójkącik z cyfrą w środku, czasem zamiast cyfry znajdziecie literowy skrót nazwy tworzywa. To właśnie takie oznaczenie wyjaśnia nam z czym mamy do czynienia.

PET oznaczony jako 01

To jedno z najczęściej wykorzystywanych tworzyw na świecie. Produkuje się z niego m.in. butelki na wodę. Jest lekki oraz może być przeźroczysty – co spowodowało, że bardzo szybko stał się konkurencją dla stosowanych wcześniej opakowań szklanych i prawie całkowicie wyparł je w wielu obszarach. Logistycznie bardziej opłaca się przewieźć kilkaset litrów napojów w butelkach PET niż w szkle.

Do czego służy?

W ten rodzaj plastiku zapakowane są najczęściej napoje, oleje, niektóre rodzaje piwa (tak, istnieje piwo, które nie jest w szklanych butelkach 😉 ) oraz suszone owoce, orzechy, grzyby, makarony i kasze. Produkuje się z niego także pojemniczki na jogurty, torebki do gotowania ryżu czy kaszy oraz folię, którą owija się ser czy mięso. Również przeźroczyste „koszyczki” np. na borówki są często wykonane z tego tworzywa.

proste-miasta-jak-zmniejszyc-ilosc-skladowisk-zero waste-a-recykling

Czy PET jest bezpieczny?

Niestety nie. Opakowania z tego tworzywa „teoretycznie” są bezpieczne (przecież zostały dopuszczone do kontaktu z żywnością) jednak nie mogą być myte, wykorzystywane ponownie, a nawet wystawione na działanie wyższych temperatur czy słońca. Pod wpływem promieni słonecznych tworzywo może zacząć wytwarzać szkodliwe związki, które przedostają się do przechowywanych w nich produktów spożywczych.

Butelki PET mogą zawierać tzn. ksenoestrogeny, czyli substancje, które wpływają na organizm podobnie jak hormon: estrogen. Jego nadmiar w organizmie może wpływać na zwiększone ryzyko zachorowań na choroby cywilizacyjne np. cukrzycę, otyłość oraz na nowotwory: piersi czy prostaty.

Coraz częściej mówi się również o przedostawaniu się amonu (pierwiastka, który prawdopodobnie jest rakotwórczy) do wody i napojów – im dłużej napój jest trzymany w butelce tym więcej substancji może przeniknąć do cieczy. Stężenie pierwiastka rośnie nawet jeśli butelka znajduje się w ciepłym pomieszczeniu.

Czy PET nadaje się do recyklingu?

Popularne jest stwierdzenie, że PET jest bardzo dobrym surowcem do recyklingu – i jest to prawda. Oczyszczone tworzywo rozdrabnia się na regranulat lub recyklat, z którego można tworzyć nowe przedmioty.

Jednak należy pamiętać, że na recykling wpływa wiele czynników np. co w danym opakowaniu jest przechowywane, na jaki kolor zostało zabarwione – bardzo trudnym lub wręcz niemożliwym do recyklingu jest np. plastik PET w kolorze czarnym. Przeźroczysta butelka PET po wodzie najpewniej zostanie poddana recyklingowi, jednak już taka sama butelka po oleju powinna trafić do odpadów zmieszanych lub zostać oddana do PSZOKu.

Dodatkowo plastik nie może być podawany recyklingowi w nieskończoność, za każdym razem otrzymujemy surowiec gorszej jakości.

HDPE – oznaczony jako 02

Jeśli macie polubić się z jakimkolwiek rodzajem plastiku to ten zdecydowanie polecam. HDPE jest uważany, obok plastików oznaczonych jako 05, za najbezpieczniejszy dla zdrowia – produkuje się z niego wiele zabawek dla dzieci. Nie jest tak popularny jak PET, ale coraz częściej pakowane są w niego produkty mleczne np. niektóre jogurty i kefiry lub środki czystości. Jak mówiła Marta Krawczyk z Rekopolu w wywiadzie dla Organiczni.eu, kolorowe opakowania po chemii lub produktach spożywczych zostaną poddane recyklingowi jeśli zostały wykonane z HDPE, ponieważ jest to tworzywo droższe i cenniejsze niż PET.

PVC – oznaczony jako 03

Znamy i używamy nazwy PCV, chociaż to nie jest poprawny skrót dla międzynarodowej nazwy tego tworzywa – polyvinylchloride (PVC). Skrót PCV powstał od spolszczonej i uproszczonej nazwy właściwej – polichlorek winylu.

Szukając oznaczeń na produkcie lub w opisie składu powinniśmy szukać oznaczeń PVC, choć pewnie hydraulik uparcie będzie mówił o zamontowaniu rur z PCV 🙂 .

Do czego używa się PVC?

Jest to tworzywo najczęściej stosowane w budownictwie. Powstają z niego rury, okleiny i obudowy dla drzwi i okien (czy masz okna z PCV? :P), rury, izolacje kabli elektrycznych. Stosuje się go również w medycynie przy produkcji strzykawek, cewników, osłonek dla rurek i przewodów). Czasem można go znaleźć w kontakcie z produktami spożywczymi np. kiedy jest używany jako folia do pakowania żywności.

Nie jest to bezpieczne tworzywo, może wydzielać toksyny i nie powinno być stosowane w kontakcie z produktami spożywczymi. W trakcie jego spalania (w nieodpowiednich warunkach)  do atmosfery mogą wytwarzać się bardzo groźne dla zdrowia dioksyny.

LDPE oznaczany jako 04

Z tworzywa LDPE najczęściej produkuje się folię (również tą przeznaczoną do pakowania żywności), a także worki i reklamówki i torby plastikowe. LDPE jest uznawane za bezpieczne tworzywo, można je wykorzystywać ponownie jednak nie może być wystawiane na działanie wysokich temperatur. Uznaje się je, za mniej bezpieczny niż tworzywa oznaczone jako 02 i 05 – jednak nigdzie nie znalazłam informacji dlaczego tak jest.

Recykling LDPE jest możliwy, jednak foliowe siatki i torby z niego wykonane rzadko są zbierane selektywnie.

PP oznaczany jako 05

To drugi, obok HDPE, z bezpiecznych plastików. Jest często stosowany do przechowywania żywności, produkuje się z niego korki butelek oraz np. opakowania do soczewek kontaktowych. Stosuje się go również w sektorze budowlanym np. w rurach lub jako izolacje przewodów elektrycznych.

Opakowania z tego tworzywa mogą być wykorzystywane ponownie. Tworzywo PP jest również wyselekcjonowane w sortowniach. Jednak podobnie jak z innymi rodzajami plastiku jego recykling jest zależny od wielu czynników.

PS oznaczany jako 06

Najmniej lubiany przeze mnie. PS czyli polistyren to nic innego jak dobrze nam znany i niestety! powszechnie stosowany styropian. Może i sprawdza się świetnie jako izolator oraz jest lekki i praktyczny, ale jest także niebezpieczny dla naszego zdrowia.

Szczególnie pod wpływem ciepła lub kwaśnych substancji, zawarty w nim styren przedostaje się do pokarmów. Jest to związek, który odkłada się w tkance tłuszczowej ludzi i zwierząt. Jego zbyt duże stężenie w organizmie zaburza pracę układu nerwowego, podejrzewa się także, że może wywoływać depresję.

Czy styropian nadaje się do recyklingu?

Oprócz tego, że jest niebezpieczny dla zdrowia, styropian nie jest też przyjazny dla środowiska. Jego recykling jest utrudniony – zabrudzony jedzeniem lub np. betonem (styropian budowlany) rzadko nadaje się do ponownego przetworzenia. Dodatkowo przez swoją “kuleczkową” strukturę łatwo rozdrabnia się na malutkie fragmenty, który już niestety raczej nikt nie zbierze. Jeśli takie styropianowe kulki trafiające do mórz i oceanów unoszą się na powierzchni i przyczyniają się do powstawania plam z mikroplastiku.

Pisałam już o tym na Instagramie, ale jeżeli macie zabrać tylko jedną rzecz to niech to będzie styropian!

OTHER oznaczany jako 07

Wszystko co nie mieści się w standardowych ramach najlepiej wrzucić do jednego worka nazwanego Inne. Tak dokładnie zrobiono obmyślając oznaczenia dla plastiku. Oprócz 6 jasnych kategorii mamy też 07, czyli całą masę nie wiadomo czego. Znajdują się tutaj niebezpieczne w kontakcie z żywnością plastiki zawierające BPA. Bisfenol A (czyli właśnie BPA) to związek chemiczny, który coraz częściej oskarża się o przyczynianie się do powstawania i rozwoju chorób układu nerwowego i hormonalnego. Coraz więcej poszlak sugeruje związek BPA z występowaniem choroby Alzheimera.

Plastiki 07 – bezpieczne czy nie?

Wydaje się oczywiste, że plastików z tej kategorii należy unikać… jednak, ponieważ w worze nr 7 jest wszystko, znajdują się tam także inne rodzaje tworzyw np. bioplastiki takie jak PLA lub uznawany za bezpieczny nawet do przechowywania gorących napojów i pozbawiony BPA – tritan (kupując butelkę z tego tworzywa przeczytałam bardzo dużo na jego temat i aktualnie uważam, że jest ok). Niestety z oznaczenia na opakowaniu nie dowiemy się z jakim tworzywem mamy do czynienia. Dlatego dla przezorności lepiej unikać produktów z oznaczeniem 07, chyba, że mamy uszczegółowione jaki to rodzaj plastiku.

Co z recyklingiem?

Niestety recykling tworzyw oznaczonych numerem 7, które trafią do odpadów komunalnych nie jest obecnie możliwy. Właśnie przez to, że sortownie nie wiedzą z czym mają do czynienia. Bioplastiki taki jak PLA powinien trafić do kompostowni, ale inne tworzywa już na recykling lub do spalarni. Niestety nikt nie jest w stanie rozpoznać z jakim materiałem aktualnie ma do czynienia.

Jednorazowy kubek i słomka z PLA jest nie do odróżnienia od „zwykłego” plastiku.

Czy można unikać plastiku?

Uważam, że można znacząco ograniczyć plastik w naszym życiu, pozbywając się setek opakowań lub zamieniając je na te w 100 proc. bezpieczne jak np. szkło. Jednak wiem, że nie jest to zmiana jaką można wprowadzić z dnia na dzień i dla niektórych będzie bardzo trudna. Dlatego zamiast porywać się z motyką na słońce najlepiej ograniczać ilość plastików w naszym życiu stopniowo, tak szybko jak jesteśmy w stanie i dbać przy tym o środowisko i własne zdrowie.

Co robić?

  • Jeśli musisz kupić produkt w plastiku staraj się wybierać opakowania oznaczone jako 02 i 05.
  • Przechowuj produkty jedynie w szkle.
  • Unikaj styropianu wszędzie i zawsze.
  • Biorąc jedzenie na wynos (jeśli nie masz własnego pojemnika) poproś o opakowanie, które nie jest wykonane ze styropianu.
  • Nie podgrzewaj jedzenia w mikrofalówce w plastikowych tackach, nawet jeśli na opakowaniu jest napisane, że można (przezorny zawsze ubezpieczony).
  • Gotuj kaszę i ryż luzem, bez woreczków.

Jednak przede wszystkim szukajmy alternatyw dla plastiku. Naprawdę nie tak trudno je znaleźć. Jeśli zaczynacie przygodę z zero waste zajrzyjcie tutaj, po kilka inspiracji.

 

 

 

You Might Also Like

11 komentarzy

  • Reply karolina Listopad 1, 2018 at 7:52 pm

    Warto było by dodać, że z butelek pet, przetworzonych na regranulat nie powstanie butelka pet tylko butelka na chemię gospodarczą, bo jest zakaz tworzenia z nich produktów na opakowania spożywcze.

    • Reply prostemiasta Listopad 7, 2018 at 3:39 pm

      Dokładnie tak. Pisałam o tym w postach dotyczących recyklingu 🙂

  • Reply Doris Listopad 1, 2018 at 10:26 pm

    Wielke dzięki za ten post. Czasami nie ma wyboru i trzeba wziąć coś w plastiku a same symbole niewiele mówią. Marzy mi się dokładne oznaczenie nie tylko składu zawartości ale i opakowania wraz ze wskazaniem, co się z nim stanie po wyrzuceniu do kosza. Gdyby każdy z nas widział w sklepie, że opakowanie raczej nie zostanie przetworzone i ponownie wykorzystane, pewnie częściej rezygnowałby z niepotrzebnych zakupów.

    • Reply prostemiasta Listopad 7, 2018 at 3:42 pm

      Zgadzam się, ale… do takiego rozwiązania potrzebny jest spójny system gospodarowania odpadami. Obecnie w jednej gminie odpad może trafić do recyklingu, a w innej do spalarni… Do tego jeśli np. zabrudzimy opakowanie w domu np. farbą olejową to wykluczamy recykling. Na to czy coś finalnie da się przetworzyć wpływa bardzo dużo zmiennych.

  • Reply em Listopad 3, 2018 at 8:38 am

    dzięki za wpis. martwi mnie to co zauważyła Ryfka /szafa sztywniary/ – że wielorazowa butelka Dafi, mająca nas zachęcić do picia kranówki i porzucenia kupowania wody, jest oznaczona jako pet 1. i co z tą wiedzą teraz zrobić? niestety moja butelka Retap – szklana z gumowym korkiem, nie jest ani trochę szczelna

    • Reply prostemiasta Listopad 7, 2018 at 3:35 pm

      Jeśli chodzi o Dafi na to na ich stronie znajdziesz link do badań, które potwierdzają, że ich produkt jest bezpieczny nawet przy wielokrotnym stosowaniu. Warto przeczytać to uzasadnienie, jeśli już masz ją w domu 🙂

  • Reply Laura Listopad 4, 2018 at 10:31 am

    Ta przeklęta 7, jeszcze rok temu, nie dawała mi spokoju. Kupiłam sobie bidon własnie z takim oznaczeniem i nie mogłam pojąć jak producent może zapewniac mnie, ze jest bezpieczny dla zdrowia skoro wszędzie jest naposane, ze 7 należy unikać. Dopiero po roku dowiedziałam się, ze pod 7 kryje się również tritan (o którym, swoją drogą, naczytalam sie wiele złego. Mimo to, podobnie jak Ty, uwazam, ze jest ok) . Eh. Szkoda, ze wcześniej nie trafiłam na taki post jak Twój, miałabym od razu wszystko jak na tacy 😀

    • Reply prostemiasta Listopad 7, 2018 at 3:44 pm

      Z tą 7 to nigdy nie wiadomo. Najgorsze jest to, że w związku z bałaganem w tej grupie nie trafia ona do recyklingu. Jeśli chodzi o tritan… no cóż, póki co ufam mu bardziej niż tworzywom oznaczonym jako PET.

  • Reply ankiety za pieniądze Listopad 12, 2018 at 2:14 am

    Bardzo ciekawa strona. Dodałem go do ulubionych zakładek na
    pewno tu wrócę.

  • Reply noszaca_soczewki Listopad 23, 2018 at 4:10 pm

    Hej! Twój blog daje tyle cennych informacji, że pozwolę sobie napisać jeszcze jeden komentarz ;p
    Czy wiesz może, jak wygląda sytuacja z blistrami po lekach? Ze względu na liczne choroby wykorzystuję ich dosyć dużo. Zawsze się zastanawiam: czy da się je potem w całości przetworzyć na coś nowego? Dodam, że najbardziej sen z powiek spędzają mi blistry łączone, niestety najpowszechniejsze – plastik plus aluminiowa folia, która zabezpiecza przed wypadnieciem leków. Nie da się tego rozdzielić. No i jest to cholerstwo małe. Czy firmom w ogóle opłaca się recyklingować takie maleństwa?
    Pozdrawiam

    • Reply prostemiasta Grudzień 3, 2018 at 11:27 am

      Z tego co się orientuje same opakowania po lekach (w których nie ma resztek substancji aktywnych) wrzuca się do segregowania suchego. Tutaj raczej nie liczyłabym na przetworzenie, ponieważ jak zauważyłaś jest to opakowanie wielomateriałowe trafi do spalarnii, nie do recyklingu. Jeśli tam są resztki jakiś substancji to najlepiej oddać je do aptek lub PSZOKÓW (punkty selektywnej zbiórki w gminach).

      Leki to coś czego nie można wyeliminować w wielu przypadkach, a ochrona zdrowia zawsze jest przed zero waste dlatego nie zadręczaj się tym, że dużo produkujesz takich odpadów :).

    Leave a Reply

    Wykorzystuję pliki cookie, aby blog działał lepiej Polityka prywatności

    The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

    Close